
พาหิยะ ! เธอจงเห็นสักแต่ว่าเห็นจงฟังสักแต่ว่าฟัง และจงรู้สักแต่ว่ารู้ด้วยอาการอย่างนี้ เธอจักไม่มีในโลกนี้และในโลกไหน ๆ นั่นคือที่สุดแห่งทุกข์
----------------------
“อาวุโส !” พระนารทะกล่าวข้าพเจ้ายินดีนำเรื่องของท่านพาหิยะมาเล่าสู่ท่านผู้มีอายุฟังเท่าที่ข้าพเจ้าทราบท่านพาหิยะมีประวัติที่น่าสนใจเป็นที่ตั้งแห่งความสังเวชสลดจิตท่านหนึ่งและน่าจะเป็นตัวอย่างที่ดีของผู้ประมาทมาแต่เบื่องต้นแล้วกลับตนในภายหลัง........
“สมัยหนึ่ง ประชาชนชาวสุปปารกะพากันแตกตื่นชื่นชมนักพรตหนุ่มผู้หนึ่งซึ่งมีแต่ท่อนไม้แห้งผูกด้วยเปลือกปอเป็นเครื่องพันกาย ไม่มีเสื้อผ้าอาภรณ์อย่างอื่นอีกเลย เขามีมือถือกระเบื้องรูปกลม ๆ เป็นภาชนะอาหารเที่ยวเดินภิกขาจารจากประตูเรือนนั้นสู่ประตูเรือนนี้และจากประตูเรือนนี้สู่ประตูเรือนโน้น......
อาการที่สำรวม มีสายตาทอดลงต่ำและเคร่งขรึมพูดน้อยประกอบกับลักษณะอันแปลกประหลาดของเขาทำให้คนทั้งหลายมองดูด้วยความนิยมชมชื่นและเรียกเขาว่า...